Sàn Deck: Cấu tạo và quy trình thi công sàn liên hợp

Sàn Deck là giải pháp sàn sử dụng tôn thép định hình kết hợp với bê tông và cốt thép. Trong quá trình thi công, tấm tôn đóng vai trò cốp pha đỡ bê tông tươi. Khi được thiết kế theo nguyên lý liên hợp, tôn còn tham gia chịu lực cùng bê tông sau khi đông cứng. Giải pháp này thường xuất hiện trong nhà khung thép, nhà xưởng và công trình nhiều tầng. Vậy sàn Deck có cấu tạo như thế nào, ưu nhược điểm ra sao và cần lưu ý gì khi thi công?

Sàn Deck là gì?

Sàn Deck là hệ sàn sử dụng tấm tôn thép định hình đặt trên kết cấu dầm chịu lực. Phía trên tôn được bố trí cốt thép và đổ bê tông theo thiết kế. Tấm tôn có các gân sóng chạy dọc để tăng độ cứng. Nhờ đó, tôn có thể đỡ tải trọng thi công trong giới hạn cho phép, đồng thời tạo khuôn cho lớp bê tông phía trên.

Ở hệ sàn liên hợp, hình dạng và gân dập trên tôn tạo liên kết cơ học với bê tông. Hai vật liệu phối hợp chịu lực sau khi bê tông đạt cường độ yêu cầu. Sàn Deck thường được sử dụng trên hệ dầm thép. Một số giải pháp cũng có thể bố trí trên kết cấu đỡ khác nếu được thiết kế và kiểm tra phù hợp.

Cấu tạo của sàn Deck

Một hệ sàn Deck thường gồm tấm tôn định hình, cốt thép và lớp bê tông. Với hệ dầm thép liên hợp, kết cấu còn có thể sử dụng đinh hàn chống cắt.

Tấm tôn sàn Deck

Tấm tôn Deck thường được sản xuất từ thép mạ kẽm và tạo hình bằng phương pháp cán nguội. Bề mặt có các sóng nổi, rãnh và gân dập tùy từng loại sản phẩm.

Hình dạng sóng giúp tăng độ cứng của tấm tôn theo phương chịu lực. Các gân dập hoặc cấu tạo khóa cơ học còn hỗ trợ truyền lực giữa tôn và bê tông trong hệ sàn liên hợp. Trong giai đoạn đổ bê tông, tôn phải chịu trọng lượng bê tông tươi, cốt thép và tải trọng thi công. Vì vậy, cần kiểm tra khả năng chịu lực trước khi quyết định có cần chống tạm hay không. Chiều dày tôn và chiều cao sóng phải được lựa chọn theo bảng tải trọng hoặc tính toán kết cấu. Không nên chỉ dựa vào chiều rộng tấm tôn để đánh giá khả năng chịu lực.

Đinh chống cắt sàn Deck

Đinh chống cắt, còn gọi là đinh hàn chống cắt, thường được sử dụng tại vị trí liên kết giữa dầm thép và bản sàn bê tông. Đinh được hàn vào cánh dầm thép, xuyên qua tấm tôn khi áp dụng phương pháp hàn phù hợp. Phần thân đinh nằm trong lớp bê tông sau khi đổ.

Chức năng chính của đinh là truyền lực cắt dọc giữa dầm thép và bản bê tông. Nhờ đó, hai bộ phận có thể phối hợp chịu lực theo thiết kế dầm liên hợp. Đinh hàn chống cắt thường gồm thân đinh, mũ đinh và phần đầu phục vụ quá trình hàn. Khi thi công hàn hồ quang, vòng gốm có thể được sử dụng để hỗ trợ tạo mối hàn. Đường kính, chiều cao và khoảng cách bố trí đinh phải được tính toán theo thiết kế. Không phải mọi công trình dùng tôn Deck đều cần cùng một số lượng đinh chống cắt.

Cốt thép sàn Deck

Cốt thép được bố trí phía trên tấm tôn theo bản vẽ kết cấu. Thành phần này có thể gồm lưới thép, thép tăng cường tại gối và thép bổ sung quanh lỗ mở. Lưới thép giúp kiểm soát vết nứt do co ngót và nhiệt độ theo yêu cầu thiết kế. Tại vùng chịu mô men âm, thép phía trên có thể cần được tăng cường.

Số lớp thép, đường kính và khoảng cách thanh thép không cố định cho mọi hệ sàn. Chúng phụ thuộc vào sơ đồ chịu lực, tải trọng và cấu tạo liên kết. Trong quá trình lắp đặt, cần sử dụng con kê phù hợp để giữ đúng vị trí cốt thép. Nếu thép bị xê dịch khi đổ bê tông, chiều dày lớp bê tông bảo vệ có thể không đạt thiết kế.

Lớp bê tông sàn Deck

Lớp bê tông tạo mặt sàn sử dụng và tham gia chịu lực cùng các thành phần khác. Chiều dày sàn phải được xác định từ đỉnh sóng, đáy sóng hoặc chiều dày tổng thể theo quy ước bản vẽ. Một số công trình sử dụng bê tông có cấp độ bền tương ứng khoảng M250–M300 theo cách gọi mác truyền thống. Tuy nhiên, đây không phải yêu cầu chung cho tất cả sàn Deck.

Chiều dày tổng thể khoảng 100–150 mm cũng chỉ là khoảng tham khảo thường gặp. Công trình có nhịp lớn hoặc tải trọng cao có thể cần cấu tạo khác. Bê tông phải được đầm và bảo dưỡng theo yêu cầu kỹ thuật. Việc đổ tập trung quá nhiều bê tông tại một vị trí có thể tạo tải trọng thi công vượt mức cho phép.

Ưu nhược điểm của sàn Deck

Sàn Deck giúp giảm công tác cốp pha và phù hợp với nhiều công trình khung thép. Tuy nhiên, giải pháp này vẫn có những hạn chế cần xem xét trước khi thi công.

Ưu điểm của sàn Deck

• Thi công nhanh: Tôn Deck thay thế cốp pha đáy, giảm thời gian lắp dựng và tháo dỡ.
• Tiết kiệm chi phí: Giảm vật tư cốp pha, nhân công và hệ chống đỡ khi điều kiện thiết kế cho phép.
• Khả năng chịu lực: Tôn và bê tông phối hợp chịu tải khi được thiết kế theo nguyên lý sàn liên hợp.
• Phù hợp nhà khung thép: Tấm tôn được lắp trên hệ dầm, thuận lợi cho thi công theo từng tầng hoặc khu vực.
• Linh hoạt hoàn thiện: Mặt dưới tôn có thể để lộ hoặc kết hợp hệ trần theo yêu cầu kiến trúc và phòng cháy.

Nhược điểm của sàn Deck

• Khó thi công tại mặt bằng phức tạp: Nhiều góc xiên và lỗ mở làm tăng công đoạn cắt, gia cường tôn.
• Yêu cầu kiểm soát tải trọng: Tôn có thể biến dạng nếu tập kết bê tông hoặc vật tư vượt tải trọng thi công cho phép.
• Khó kiểm tra mặt dưới bê tông: Lớp tôn che khuất đáy sàn, đòi hỏi giám sát chặt quá trình đổ và đầm bê tông.
• Phụ thuộc thiết kế kết cấu: Chiều dày tôn, nhịp dầm và liên kết phải được tính toán theo tải trọng thực tế.

Ứng dụng của sàn Deck trong xây dựng

Nhờ khả năng kết hợp với hệ khung chịu lực, sàn Deck được ứng dụng tại nhiều loại công trình. Phương án cụ thể phải được lựa chọn theo tải trọng và điều kiện sử dụng.

• Nhà xưởng công nghiệp: Sử dụng cho sàn tầng lửng, khu văn phòng trong xưởng hoặc khu vực kỹ thuật khi kết cấu đáp ứng tải trọng thiết kế.
• Nhà khung thép tiền chế: Tôn Deck tạo lớp cốp pha cho sàn bê tông trên hệ dầm thép, giảm công tác lắp dựng cốp pha đáy.
• Tòa nhà nhiều tầng: Phù hợp với phương án kết cấu thép hoặc thép liên hợp, đặc biệt khi các tầng có mặt bằng tương đối đồng nhất.
• Trung tâm thương mại: Có thể sử dụng cho các tầng sàn cần phối hợp với hệ khung thép và bố trí nhiều hạng mục kỹ thuật.
• Công trình cải tạo, mở rộng: Có thể được xem xét khi bổ sung sàn trên hệ khung thép. Tuy nhiên, kết cấu hiện hữu phải được kiểm tra khả năng chịu tải trước khi thi công.

Hướng dẫn thi công sàn Deck đúng kỹ thuật

Quy trình thi công sàn Deck gồm nhiều công đoạn liên tiếp. Mỗi bước cần được kiểm tra theo bản vẽ và chỉ dẫn kỹ thuật đã phê duyệt.

Bước 1: Kiểm tra bản vẽ và kết cấu dầm

Trước khi lắp đặt, cần xác định hướng đặt tôn, chiều dài gối đỡ và vị trí các lỗ mở. Đội thi công cũng phải kiểm tra cao độ, vị trí dầm và các liên kết đã hoàn thành. Những sai lệch tại hệ dầm có thể khiến tấm tôn không đạt chiều dài tựa theo thiết kế.

Bước 2: Lắp đặt tấm tôn Deck

Các tấm tôn được đưa lên hệ dầm và bố trí theo hướng thiết kế. Trong quá trình lắp đặt, cần kiểm tra độ chồng mí, chiều dài gối đỡ và phương pháp cố định tôn. Vít, mối hàn hoặc phụ kiện liên kết phải phù hợp với chỉ dẫn kỹ thuật của hệ tôn. Không nên tự ý thay đổi hướng đặt tôn vì khả năng chịu lực của tấm phụ thuộc vào phương sóng.

Bước 3: Thi công đinh chống cắt và liên kết

Nếu thiết kế sử dụng dầm thép liên hợp, đinh chống cắt được bố trí theo bản vẽ. Thợ thi công phải kiểm tra vị trí, kích thước và chất lượng mối hàn. Những vị trí hàn không đạt cần được xử lý theo quy trình nghiệm thu. Đồng thời, cần hoàn thiện các chi tiết bịt đầu sóng, viền sàn và gia cường quanh lỗ mở.

Bước 4: Bố trí cốt thép và hệ thống kỹ thuật

Cốt thép được lắp đặt theo đường kính, khoảng cách và vị trí quy định. Đội thi công cần đặt con kê để giữ đúng lớp bê tông bảo vệ. Các chi tiết chờ, ống kỹ thuật và lỗ mở cũng phải được kiểm tra trước khi đổ bê tông. Không tự ý cắt tôn hoặc cốt thép để tạo lỗ mở nếu chưa có phương án gia cường được phê duyệt.

Bước 5: Đổ và đầm bê tông

Trước khi đổ, cần nghiệm thu tôn Deck, cốt thép, liên kết và hệ chống tạm nếu có. Bê tông được phân phối theo trình tự thi công đã xác định. Không tập kết khối lượng lớn bê tông tươi tại một điểm khi chưa kiểm tra tải trọng cho phép. Quá trình đầm phải bảo đảm độ đặc chắc nhưng không làm xê dịch cốt thép hoặc các chi tiết chờ.

Bước 6: Bảo dưỡng và nghiệm thu sàn

Sau khi đổ, bê tông cần được bảo dưỡng theo điều kiện thời tiết và yêu cầu kỹ thuật. Nếu công trình có hệ chống tạm, thời điểm tháo chống phải dựa trên cường độ bê tông và phương án thi công được phê duyệt. Công tác nghiệm thu cần kiểm tra chất lượng bề mặt, cao độ, kích thước và các yêu cầu liên quan. Chỉ đưa sàn vào sử dụng theo điều kiện tải trọng thiết kế.

HT NEXTECH – Tư vấn giải pháp kết cấu và vật tư cho công trình

Việc lựa chọn vật tư cho sàn Deck cần dựa trên bản vẽ kết cấu, tải trọng và phương án thi công. Chủ đầu tư nên xác định rõ chiều dày tôn, biên dạng sóng và yêu cầu liên kết trước khi đặt hàng.

Bên cạnh kết cấu sàn, hệ thống điện của nhà xưởng cũng cần được bố trí đồng bộ. HT NEXTECH cung cấp giải pháp thang máng cáp và tủ điện phục vụ hệ thống điện công trình, giúp chủ đầu tư lựa chọn vật tư theo nhu cầu lắp đặt thực tế.

Liên hệ HT NEXTECH để được tư vấn thang máng cáp, tủ điện và nhận báo giá theo bản vẽ, quy mô dự án.