Trạm biến áp ngoài trời là hạng mục quan trọng trong hệ thống phân phối điện, đảm nhiệm chức năng biến đổi – truyền tải điện năng ổn định cho các khu công nghiệp, nhà máy, đô thị và công trình quy mô lớn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, cấu tạo, ưu điểm cũng như các loại trạm phổ biến hiện nay.
Trạm biến áp ngoài trời là gì?
Để vận hành ổn định hệ thống điện, việc sử dụng trạm biến áp ngoài trời trở thành giải pháp tối ưu cho các khu vực cần công suất lớn. Đây là loại trạm được bố trí hoàn toàn bên ngoài, có khu vực lắp đặt riêng và tách biệt với không gian xung quanh nhằm đảm bảo an toàn vận hành và hạn chế tác động từ môi trường.
Về bản chất, trạm thực hiện nhiệm vụ biến đổi điện áp vào – ra, giúp phân phối điện năng hiệu quả cho các khu dân cư, nhà máy, xưởng sản xuất, tòa nhà cao tầng hay công trình công cộng.
Cấu tạo cơ bản của trạm biến áp ngoài trời gồm:
-
Máy biến áp
-
Tủ điện hạ thế / trung thế / cao thế
-
Hệ thống thanh cái, cầu dao cách ly
-
Hệ thống chống sét – bảo vệ chất lượng điện
-
Khu vực điều hành (tích hợp trong tủ điện hoặc bố trí riêng)
Các thiết bị đều có kích thước lớn, yêu cầu diện tích đặt trạm rộng, thoáng và dễ thao tác khi bảo trì.

Ưu và nhược điểm của trạm biến áp ngoài trời
Trước khi lựa chọn phương án trạm phù hợp, bạn cần nắm rõ những lợi thế và hạn chế của loại trạm này. Việc hiểu đúng giúp tối ưu chi phí xây dựng, vận hành và đảm bảo an toàn điện cho cả công trình.
Ưu điểm
-
Truyền tải công suất lớn, ổn định: Điện áp được biến đổi phù hợp với đường dây phía sau, giảm thất thoát, tiết kiệm chi phí truyền tải.
-
Dễ thi công – bảo trì: Không gian mở cho phép thao tác lắp đặt, kiểm tra và sửa chữa dễ dàng.
-
Chi phí đầu tư hợp lý: So với trạm trong nhà, kết cấu trạm ngoài trời đơn giản hơn, ít yêu cầu về kết cấu bao che.
-
Khả năng mở rộng linh hoạt: Thuận tiện nâng cấp công suất hoặc bổ sung thiết bị khi nhu cầu tải tăng.

Nhược điểm
-
Cần diện tích lớn: Việc đảm bảo hành lang an toàn điện khiến diện tích yêu cầu khá rộng.
-
Ảnh hưởng mỹ quan: Trạm công suất lớn có thể tác động tới cảnh quan, đặc biệt là khu dân cư đông đúc.
-
Tác động từ môi trường: Dù được thiết kế chống chịu tốt, thiết bị vẫn chịu ảnh hưởng trực tiếp của nắng, mưa, bụi và hồ quang.
Các loại trạm biến áp ngoài trời thông dụng
Tùy vào khu vực lắp đặt, công suất tiêu thụ và đặc thù công trình, trạm ngoài trời được thiết kế theo nhiều dạng khác nhau. Dưới đây là những loại trạm phổ biến nhất hiện nay.
Trạm treo
Trạm biến áp treo là loại trạm có máy biến áp và thiết bị điện được treo trên một cột đỡ, cách mặt đất trung bình khoảng 6m. Các khoang thiết bị được bố trí riêng biệt và kết nối bằng dây dẫn – cầu dao cách ly.
Trạm treo phù hợp với:
-
Khu dân cư đông đúc
-
Nơi hạn chế diện tích lắp đặt
-
Khu vực tải nhỏ, mức tiêu thụ điện trung bình – thấp
Trạm giàn
Khác với trạm treo, trạm biến áp giàn được đặt trên hệ khung kết cấu thép giữa hai cột đỡ. Trạm có thể sử dụng một máy biến áp 3 pha hoặc ba máy 1 pha.
Trạm giàn đóng vai trò hạ áp từ 11kV xuống mức điện áp tiêu thụ, thường lắp đặt ở:
-
Đầu phân phối điện khu dân cư
-
Nhà máy, xưởng sản xuất quy mô vừa
Trạm cột
Trạm biến áp cột được thiết kế gồm một cột đỡ chính, đặt máy biến áp ở đỉnh và tủ điện hạ thế dưới mặt đất. Hệ thống đường dây thường được đi ngầm, tạo sự gọn gàng và an toàn.
Ứng dụng phổ biến:
-
Vỉa hè khu đô thị
-
Trường học
-
Bệnh viện
-
Cơ quan hành chính
Trạm hợp bộ kios
Trạm biến áp hợp bộ kios là loại trạm dạng container kín, bên trong chia thành các khoang độc lập: khoang máy biến áp, khoang tủ trung thế, khoang tủ hạ thế.
Đặc điểm nổi bật:
-
An toàn tuyệt đối, chống mưa – bụi – va đập – cháy nổ
-
Tính thẩm mỹ cao, phù hợp khu đô thị, trung tâm thương mại
-
Dải công suất lớn: 100–2500 kVA
Trạm bệt
Trạm biến áp bệt là loại trạm đặt trên nền bê tông bằng phẳng, kích thước lớn và tách biệt khỏi khu vực dân cư.
Trạm thường sử dụng tại:
-
Trạm phân phối điện khu vực
-
Đầu mối truyền tải
-
Khu vực nông thôn có diện tích rộng

Một số câu hỏi về trạm biến áp ngoài trời
Dưới đây là những thắc mắc phổ biến khi lựa chọn hoặc xây dựng trạm ngoài trời.
1: Trạm ngoài trời khác gì trạm trong nhà?
Trạm biến áp ngoài trời có công suất lớn, chịu được tác động môi trường và được lắp đặt trên diện tích rộng. Trong khi đó, trạm trong nhà có công suất nhỏ hơn, bố trí trong các phòng kỹ thuật kín và phù hợp với khu vực không có không gian ngoài trời.
2. Nhà gần trạm biến áp ngoài trời có nguy hiểm không?
Theo tiêu chuẩn, trạm 110kV phải đặt cách khu dân cư tối thiểu 6m; trạm 22kV tối thiểu 4m. Đối với trạm cột nhỏ, máy biến áp phải cách mặt đất từ 4m trở lên nhằm đảm bảo an toàn.
HT NEXTECH cam kết
Với kinh nghiệm triển khai các giải pháp điện công nghiệp, HT NEXTECH cung cấp dịch vụ tư vấn – thiết kế – lắp đặt trạm biến áp ngoài trời đảm bảo:
-
Thiết bị đạt chuẩn, nguồn gốc rõ ràng
-
Quy trình thi công an toàn, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật
-
Tối ưu chi phí đầu tư và vận hành
-
Hỗ trợ bảo trì – bảo dưỡng dài hạn
Trạm biến áp ngoài trời giữ vai trò trọng yếu trong hệ thống cung cấp điện cho khu dân cư, nhà máy và các công trình quy mô lớn. Hiểu rõ đặc điểm, cấu tạo và các loại trạm sẽ giúp bạn lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế. Nếu bạn cần tư vấn chuyên sâu về thiết kế hoặc lắp đặt trạm biến áp, HT NEXTECH luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn với các giải pháp tối ưu – an toàn – hiệu quả.





