Trạm biến áp

Trạm biến áp là một trong những hạng mục quan trọng nhất trong hệ thống cung cấp điện, giữ vai trò chuyển đổi điện áp và đảm bảo truyền tải năng lượng ổn định đến các khu công nghiệp, nhà máy và khu dân cư. Để lựa chọn đúng trạm cho từng dự án, người dùng cần hiểu rõ cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động cũng như cập nhật bảng giá trạm biến áp mới nhất. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ thông tin cần thiết, có tính ứng dụng cao và phù hợp cho cả chủ đầu tư, kỹ thuật viên lẫn doanh nghiệp điện lực.

Trạm biến áp là gì?

Trạm biến áp là thiết bị tĩnh điện hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ, có nhiệm vụ truyền tải năng lượng hoặc tín hiệu điện giữa các mạch. Tại đây, điện áp được nâng lên hoặc hạ xuống theo nhu cầu, đồng thời tập trung các thiết bị phân phối nhằm hoàn thiện hệ thống cung cấp điện cho mỗi công trình.

Trong hầu hết dự án điện – từ nhà máy, xưởng sản xuất đến khu dân cư – trạm biến áp giữ vai trò như “trái tim” của mạng lưới điện, đảm bảo nguồn điện ổn định, an toàn và liên tục.

Cấu trúc trạm biến áp

Mặc dù có nhiều loại khác nhau, các trạm biến áp đều được cấu thành từ những bộ phận quan trọng sau:

• Máy biến áp: Thiết bị chính thực hiện biến đổi điện áp.

• Hệ thống thanh cái & dao cách ly: Đảm bảo đóng cắt, phân phối điện an toàn.

• Hệ thống tiếp địa & chống sét: Bảo vệ toàn bộ trạm khỏi sự cố dẫn điện.

• Hệ thống điện tự dùng: Cung cấp điện cho các thiết bị điều khiển trong trạm.

• Khu vực hoạt động: Nơi đặt máy biến áp và các thiết bị chính.

• Khu vực phân phối: Kết nối trạm với phụ tải và đường dây.

Các bộ phận được bố trí hợp lý nhằm tăng hiệu quả vận hành, giảm tổn thất điện năng và đảm bảo an toàn cho nhân sự kỹ thuật.

Yêu cầu thiết kế trạm biến thế

Thiết kế một trạm biến áp đòi hỏi sự tính toán chính xác về kỹ thuật, vị trí, công suất và an toàn. Một trạm đạt chuẩn cần đáp ứng các yêu cầu sau:

• Đảm bảo chất lượng điện: Xác định tâm phụ tải để đặt trạm ở vị trí tối ưu, hạn chế sụt áp.

• Tiết kiệm chi phí: Lựa chọn đúng hạng mục đầu tư, tránh lãng phí thiết bị.

• An toàn nhân sự và thiết bị: Tuân thủ hành lang an toàn điện và tiêu chuẩn xây dựng.

• Không ảnh hưởng môi trường xung quanh: Tránh tiếng ồn, rung chấn và mất mỹ quan.

• Thuận tiện vận hành – bảo trì: Kết cấu rõ ràng, hệ thống dễ tiếp cận khi cần kiểm tra.

Những tiêu chuẩn này giúp trạm vận hành ổn định, giảm sự cố và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

Các loại trạm biến áp

Trạm biến áp có nhiều cách phân loại. Dưới đây là hai nhóm phổ biến nhất.

Các trạm được phân loại theo điện áp

Nhóm phân loại này phụ thuộc vào cấp điện áp của trạm, gồm:

• Siêu cao áp: > 500kV

• Cao áp: 66kV – 500kV

• Trung áp: 6kV – 35kV

• Hạ áp: 0,2kV – 0,4kV

Đây là tiêu chí quan trọng để xác định phạm vi ứng dụng và quy mô của trạm trong hệ thống cung cấp điện.

Các trạm được phân loại theo điện

Dựa trên đặc điểm và cấu trúc kết nối, có 2 loại chính:

Trạm biến áp trung gian

Nhận điện từ 110–220kV, sau đó hạ áp xuống 22–35kV. Loại này thường được xây ngoài trời do kích thước lớn và công suất mạnh.

Trạm biến áp phân phối

Tiếp tục hạ áp từ 22–35kV xuống 0,4–0,22kV – cấp điện cho dân dụng và công nghiệp nhẹ. Trạm phân phối gồm nhiều kiểu: trạm treo, trạm giàn, trạm bệt, trạm kín và trạm Kios.

Mỗi loại phù hợp từng điều kiện thi công, địa hình và yêu cầu thẩm mỹ khác nhau.

Phân loại trạm biến áp theo mục đích

Ngoài phân loại theo điện áp, trạm biến áp còn được chia theo mục đích sử dụng và vị trí đặt trạm.

Trạm biến áp ngoài trời

Thường là trạm trung gian công suất lớn, bố trí ở khu vực rộng, phục vụ nhà máy, xí nghiệp hoặc khu công nghiệp. Ưu điểm là dễ thi công nhưng hạn chế về thẩm mỹ và yêu cầu diện tích lớn.

Trạm biến áp trong nhà

Được sử dụng phổ biến trong khu dân cư, đô thị và tòa nhà cao tầng vì tính thẩm mỹ và an toàn. Gồm 2 dạng:

• Trạm kín: Các thiết bị đặt trong phòng riêng biệt.

• Trạm GIS: Sử dụng cách điện bằng khí SF6, kích thước gọn và tối ưu không gian.

Trạm trong nhà được lựa chọn nhiều nhờ khả năng bảo vệ thiết bị khỏi mưa nắng, kéo dài tuổi thọ và đảm bảo mỹ quan.

Một số lưu ý khi sử dụng trạm biến áp và vai trò của trạm biến áp

Khi vận hành trạm, cần lưu ý:

• Đặt trạm ở vị trí dễ quan sát và kiểm tra.

• Chọn công suất máy biến áp phù hợp nhu cầu.

• Không vận hành quá tải.

• Bảo trì định kỳ để hạn chế rủi ro.

Vai trò của trạm biến áp:

• Là điểm biến đổi điện năng quan trọng nhất trong hệ thống cấp điện.

• Kết hợp cùng nhà máy điện, đường dây và trạm phân phối tạo nên mạng lưới điện thống nhất.

• Ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh tế – kỹ thuật của cả hệ thống.

Các dụng cụ bảo hộ khi tiếp xúc với dòng điện tại trạm biến áp

Trạm biến áp chứa dòng điện lớn, áp suất cao nên kỹ thuật viên bắt buộc phải trang bị bảo hộ đầy đủ:

• Găng tay cách điện

• Giày và quần áo cách điện

• Mũ bảo hộ

• Bộ dụng cụ thử điện

• Sào cách điện (trong trường hợp sự cố)

Việc tuân thủ quy chuẩn an toàn giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo quá trình sửa chữa diễn ra an toàn.

Lắp đặt trạm biến áp chất lượng, giá tốt ở đâu?

Nếu bạn đang tìm kiếm trạm biến áp đạt chuẩn, thiết kế đúng kỹ thuật và chi phí phù hợp, hãy liên hệ với HT NEXTCECH, đơn vị chuyên cung cấp giải pháp điện trung – hạ thế uy tín trên thị trường. Chúng tôi hỗ trợ tư vấn công suất, thiết kế bản vẽ, lựa chọn thiết bị và cập nhật bảng giá trạm biến áp mới nhất theo từng cấu hình.

Trạm đạt chuẩn cần có chứng nhận CO, CQ, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn điện lực và được thi công bởi đội ngũ kỹ thuật có kinh nghiệm.

Trạm biến áp là thành phần không thể thiếu trong bất kỳ hệ thống cung cấp điện nào. Việc hiểu rõ cấu tạo, phân loại, yêu cầu thiết kế cũng như nguyên lý hoạt động giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án tối ưu và tiết kiệm nhất. Bên cạnh đó, tham khảo bảng giá trạm biến áp cập nhật và chọn đơn vị thi công uy tín sẽ giúp công trình vận hành bền bỉ, an toàn và hiệu quả lâu dài.